گزارش ایرنا از وضعیت مصارف منابع آبی استان اردبیل؛

به گزارش ایرنا، کاهش محسوس جریان آب در رودخانههای استان اردبیل نشاندهنده تداوم چالش کمآبی است و این مشکل با توجه به اینکه در حوضه آبریز ارس به کاهش ۵۷ درصدی و در حوضه های دیگر به کاهش ۴۶ درصدی دبی رودخانهها منجر شده، قابل تامل است.
استان اردبیل یک هزار و ۷۴۳ روستا دارد که از این تعداد یک هزار و ۲۳ روستا زیر پوشش شرکت آب و فاضلاب است و طبق آمارهای رسمی حدود ۸۰۰ روستای دچار تنش آبی است و ۳۰۰ مورد از آنها در شمال استان قرار دارد.
حمید فضایلی، معاون حفاظت و بهرهبرداری شرکت آب منطقهای اردبیل در تشریح شرایط آبی استان گفت: با وجود بارش ۳۲۳ میلیمتری و افزایش ۳۲ درصدی نسبت به سال قبل، همچنان با کاهش پنج درصدی نسبت به دوره بلندمدت مواجه هستیم.
۱۰ سد مخزنی بزرگ و ۴۲ سد مخزنی کوچک در استان اردبیل احداث شده است و وی در توضیح وضعیت ذخیره آنها گفت: از ۵۸۳ میلیون مترمکعب ظرفیت سدهای استان، فقط ۱۹۶ میلیون مترمکعب ذخیره شده و این وضعیت نیازمند مدیریت هوشمندانه مصرف است.
وی در خصوص سدهای تأثیرگذار شمال استان اردبیل نیز اظهار کرد: در حالی که ذخایر سد خداآفرین ۳۸ درصد رشد داشته، سد ارس با کاهش ۹ درصدی ذخایر نسبت به مدت مشابه سال قبل روبهرو است.
وی ادامه داد: بیش از ۹۰ درصد منابع آب استان در بخش کشاورزی مصرف میشود و توسعه بیضابطه سطح زیرکشت و ترویج کشت دوم، هیچ توجیهی در شرایط فعلی ندارد.
معاون حفاظت و بهرهبرداری شرکت آب منطقهای اردبیل تاکید کرد: کشاورزان باید از روشهای نوین آبیاری استفاده و نسبت به اصلاح الگوی کشت اقدام کنند.
اهمیت مدیریت منابع و مصارف آب استان اردبیل به حدی جدی است که استاندار اردبیل در نشست بررسی شیوهنامه مدیریت و بهینهسازی مصرف، بر ضرورت کاهش ۱۵ درصدی میانگین مصرف آب و حاملهای انرژی در نیمه دوم سال تأکید کرد.
مسعود امامی یگانه با بیان اینکه مدیریت مصرف نباید به مقاطع خاص محدود شود، گفت: ارتقای زیرساختها و تقویت و توسعه در بخش آب، هر سال انجام می گیرد اما در کنار طرح های عمرانی و توسعه ای این بخش، اجتناب از هدررفت و رعایت الگوی صحیح مصرف ضرورت دارد.
یکی از ظرفیت هایی که می توان برای مقابله با چالش کم آبی استفاده کرد، منابع مالی ملی است و نماینده اردبیل، نیر، نمین و سرعین در مجلس شورای اسلامی در این راستا از اختصاص سه هزار و ۸۰ میلیارد ریال اعتبار برای اجرای طرحهای رفع تنش آبی مناطق روستایی و عشایری خبر داده است.
صدیف بدری اظهار کرد: اغلب روستاها دچار تنش آبی هستند و باید این مشکل با احداث مجتمع آبرسانی برطرف شود و این اعتبار از محل اعتبارات تنش آبی روستایی و عشایری جدول (۱۰-ج) قانون بودجه سال ۱۴۰۵ و از طریق معاونت توسعه روستایی و مناطق محروم ریاست جمهوری، سازمان برنامه و بودجه کشور و هیأت دولت برای طرحهای مرتبط با رفع تنش آبی در مناطق روستایی و عشایری استان هزینه خواهد شد.
وی ادامه داد: برای مناطق روستایی، تامین آب با اولویت روستاهای محروم در دستور کار نمایندگان و مسئولان قرار گرفته و در این زمینه تامین اعتبار طرحهای توسعهای انجام میشود.
بدری افزود: با اینکه توجه دولت به موضوع تامین آب پایدار برای روستاهای استان اردبیل بیشتر شده اما همراهی و همیاری روستاییان با دولت از طریق صرفهجویی و مدیریت مصرف در بخش کشاورزی و آشامیدنی ضروری است.
وی ادامه داد: کمبود آب در روستاهای استان اردبیل به طور معمول به صورت فصلی است و زمانی که برداشت آب کشاورزی از منابع آب مشترک آشامیدنی و کشاورزی از جمله آب چشمهها در فصول زراعی و گرم به اوج میرسد و همچنین مناطق روستایی با انبوه میهمان و گردشگران مواجه می شوند این مشکل چندین برابر میشود.
از سوی دیگر با توجه به افزایش چهار درصدی مصرف آب آشامیدنی در تابستان به دلیل گرمای هوا و رسیدن مصرف لحظهای به ۲ هزار لیتر در ثانیه، مسئولان استان اردبیل بر اجرای دقیق اطلس اصلاح الگوی کشت تأکید دارند.
بر اساس اعلام سازمان جهاد کشاورزی استان اردبیل تغییر ترکیب کشت پاییزه و بهاره در شمال اردبیل که به نسبت ۶۸ به ۳۲ رسیده، تاکنون حدود ۲۷۰ میلیون مترمکعب صرفهجویی در مصرف آب به همراه داشته است.
همچنین با تجهیز بیش از ۹۰ درصد مزارع سیبزمینی به آبیاری نوین، توسعه این سامانهها در اراضی گندم نیز به عنوان یکی از اولویتهای حیاتی در دستور کار قرار دارد.
مهدی مرادجو مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان اردبیل نیز بر صرفه جویی در مصرف آب تاکید و بیان کرد: شهروندان از مصرف بیرویه آب خودداری کنند تا با قطعی و افت فشار روبرو نشویم.
وی افزود: در شرایطی که تنش آبی، استان را تهدید میکند کوچکترین بیتوجهی در مصرف میتواند زمینهساز بحران در تأمین پایدار آب آشامیدنی شود.
مرادجو با بیان اینکه آب، نعمتی حیاتی و غیرقابل جایگزین است، افزود: صرفهجویی در مصرف آب تنها یک توصیه ساده نیست، بلکه ضرورتی حیاتی برای حفظ آرامش و پایداری خدماترسانی به شهروندان است.
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان اردبیل با اشاره به نقش مهم دستگاههای اجرایی، رسانهها و فضای مجازی در فرهنگسازی عمومی اظهار کرد: تحقق الگوی صحیح مصرف آب، بدون مشارکت همهجانبه امکانپذیر نیست.
او گفت: انتظار میرود همه نهادها با احساس مسئولیت اجتماعی، در اطلاعرسانی و آموزش روشهای درست مصرف آب همکاری کنند.